Lukoil

GÜVENLIK BİLGİ FORMU
(MSDS)

( Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliği'nin değişik 22. maddesine dayanılarak 11.03.2002 tarihinde yayımlanan "Güvenlik Bilgi Formlarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Tebliği"ne göre hazırlanmıştır.)

Madde / Müstahzar Adı		Hazırlama Tarihi	:
Sıvılaştırılmış Petrol Gazı (LPG)		Yeni Düzenleme Tarihi	:
		Kaçıncı Düzenleme Olduğu	:
Form No :	1	Sayfa No	:

1. Madde / Müstahzar ve Şirket / İş Sahibinin Tanıtımı

1.1 LPG (Sıvılaştırılşmış Petrol Gazı), petrolün damıtılmasıyla elde edilen çoğunlukla 3 ve 4 karbonlu (C3 ve C4) hidrokarbonları içeren ve
basınç altında sıvılaşabilen gazları tanımlamakta kullanılan bir terimdir. Doğal haliyle LPG, renksiz, kokusuz, toksik özelliği bulunmayan bir
maddedir. Havadan daha yoğundur; basınç altında sıvı halde depolanır. Kaçak oluşması durumunda kolayca farkedilebilmesi için, içine etil
merkaptan gibi kokulandırıcılar eklenerek kullanıma sunulur.
Erime Noktasi : -189 0C Kaynama Noktası : -43 0C Buhar Basıncı : 8 - 15,3 bar (40 0C) Özgül Ağırlık : 0,53 - 0,57
Patlama Limitleri : %2,20-%9,8 Parlama Noktası : -104 0C Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı : 420 0C

1.2 Başta toplu konutlar, villalar, oteller, tatil köyleri, restaurantlar, okul ve kamu kuruluşları, kağıt sanayi, cam sanayi, otomotiv
sanayi, seramik sanayi, kimya sanayi, metal sanayi, gıda sanayi, tekstil ve deri sanayi, tarım, hayvancılık, tuğla fabrikaları, şantiyeler,
kojenerasyon üniteleri; fırınlarda, pişirme, ısıtma, aydınlatma, metal kesme, enerji üretme gibi işlemlerde kullanılır.

1.3
Akpet Gaz A.S.
Kore Şehitleri Caddesi Yüzbaşı Kaya Aldoğan Sokak No:9 Zincirlikuyu / İstanbul
Tel : (212) 376 66 00 Faks : (212) 376 66 39



1.4 Acil Durum Telefonu
Tel : (212) 376 66 00


2. Bileşimi / İçindekiler Hakkında Bilgi

Kimyasal Adı (IUPAC name)	CAS no	EEC No	Index no	% İçerik	Sembol	Risk İbareleri	Güvenlik Önlemleri
Kimyasal Adı (IUPAC name)	CAS no	EEC No	Index no	% İçerik	Sembol	Risk İbareleri	Güvenlik Önlemleri
n-Bütan (C4H10)	106-97-8	203-448-7	604-004-00-0	0-70	F+	R 13	S 9-16-33
Iso-Bütan (C4H10)	75-28-5	200-857-2	601-004-00-0	0-70	F+	R 13	S 9-16-33
Propan (C3H8)	74-98-6	200-827-9	601-003-00-5	> 20	F+	R 13	S 9-16-33

3. Tehlikelerin Tanımı

- Çok hızlı alev alıcıdır.
- Sıvı halde bulunan LPG deriye temas ettiğinde soğuk yanığına neden olabilir.
- Yüksek konsantrasyonda uzun süre solunması halinde sağlığa zararlıdır. (Ağızda ve boğazda yanma, öksürme, mide bulantısı,
baş ağrısı, karın ağrısı, baş dönmesi, kusma, fenalık hissi, yüz kızarması, göz yaşı ve burun akmasına neden olur.)
- Hava ile patlayıcı karışım oluşturabilir.
- Kapalı hacimlerde uzun süre solunması halinde boğulmalara neden olabilir.


4. İlk Yardım Tedbirleri

-Sıvı LPG bulaşmış kyafetleri, deriye temas olmadığı takdirde, en kısa sürede çıkartınız. Yaralı bölgeyi kan dolaşımı tekrar
başlayana kadar ılık (37 derece) ve temiz musluk suyuna tabi tutunuz.Derhal bir sağlık kuruluşuna başvurunuz ve yaralının durumu
hakkında bilgi veriniz.
- Yaralıyı olay mahalinden alarak ılık bir bölgeye uzaklaştırınız.
- Göze temas halinde yaralıyı kaçak mahalinden uzaklaştırıp, derhal bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.
- LPG'ye maruz kalan bölgeyi aniden ısıtmak kalıcı hasarlara neden olabilir.
- Yüksek konsantrasyonda ve uzun süre solunması durumunda LPG'ye maruz kalan kişiyi en kısa sürede temiz havaya çıkartınız.
Kişinin bilinci yerinde ise gösterdiği semptomlara göre hareket ediniz. Kişinin bilinci yerinde değilse, suni teneffüs uygulayınız ve
derhal bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.


5. Yangınla Mücadele Tedbirleri

Yanıcılık Sınıfı	Parlayıcı Sıvı / Gaz	Alt Patlama Limiti (%)	1,8
Parlama Noktası	-104 0C	Üst Patlama Limiti (%)	9,5
Kendiliğinden Alevlenme Sıcaklığı	420 0C	Statik Elektiriğe Duyarlılığı	Muhtemel

LPG havayla belli bir oranda karışırsa ve bir kıvılcımla alev alırsa yangın çıkabilir. Bu nedenle yangını durdurmak için etkenlerden
birini ortadan kaldırmak gerekir. En etkili yöntem gaz akışını kesmektir. Alevleri boğmak ve ısı tesirini azaltmak için LPG stok tankı
ve çevresine su ile soğutma yapılmalıdır. Gaz akışını kesmek imkansız ise, alevleri söndürmeye çalışmayınız.Yanan tüp ya da stok
tankını bölgeden uzaklaştırma çalışmaları yangını daha da büyütebilir. Bu nedenle hemen itfaiyeyi çağırın ve itfaiyeye LPG
yangını olduğunu bildirin.Yangına maruz kalan LPG stok kabini sabit su monitörleri kullanarak soğutunuz. LPG tankının patlama
riskine karşı stoklanan LPG miktarına göre tankın etrafı tahliye edilmelidir.
Yanma ürünü su buharı, karbondioksit ve karbon monoksittir.
LPG yangınlarında itfaiyeciler sis/perdeleme lansları, özel koruyucu giysi ve teneffüs cihazları kullanmalıdırlar.

6. Kaza Sonucu Yayılmaya Karşı Tedbirler

Kapalı Ortam : LPG kaçağı fark edildiğinde, kapı ve pencereleri açarak ortamı havalandırın. Gaz akışını kesin. Ortamda gaz
kokusu kaybolana kadar ortamı havalandırmaya devam edin.
Açık Ortam : LPG kaçağı fark edildiğinde, uygun bir vanadan gaz akışını kesmeye çalışın. Ortamı tahliye edin. Rüzgarın yönüne
göre, sis lansı ile su püskürtülüp perdeleme yapılarak kaçağın yayılmasi engellenebilir.

LPG havadan ağır bir gazdır. Yerde birikme eğilimi gösterir. Hava akımıyla sürüklenebilir. LPG kaçağı fark edildiğinde ortamda
kıvılcım yaratabilecek cihazları hemen kapatın. Elektrikli cihazları çalıştırmaya ya da durdurmaya kalkışmayın. Ortamı derhal
tahliye edin.


7. Kullanım ve Depolama

- LPG tüplerinin değiştirilmesi ve tankların dolumu esnasında, kıvılcım yaratabilecek cihazları uzak tutunuz.
- Ürünü yeterli havalandırma imkanına sahip yerlerde kullanınız.
- Cihazlara bağlantıda kullanılan hortumların boyu 1,5 metreyi geçmemelidir.
- Hortumlar duvar arasından geçirilmemeli, ısıdan ve fiziksel hasarlardan korunmalıdır.
(Detaylar için Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın TRKGM-2000/5 sayılı Tebliği ile TS-2179 LPG Kullanma Kuralları Standardina
bakınız.)
- LPG tüpleri dik konumda depolanmalıdır.
- LPG tüplerinin darbelerden korunması için önlem alnmalıdır.
- LPG tüpleri direkt güneş ışığından ve ısı kaynaklarından uzak tutulmalıdır.
- LPG'nin dökme olarak depolanması ve kullanımı TS 1446'da belirtilen kurallara ve yetkili kuruluşlarca hazırlanan projelere
uygun olmalıdır.


8. Maruz Kalma Kontrolleri / Kişisel Korunma

- LPG kaçaklarının olması beklenen yerlerde kullanılacak elektrikli makine, cihaz ve ekipman ex-proof nitelikte olmalıdır.
- Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışan İşyerleri ve İşletmelerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzüğe göre
maruz kalma limit değerleri 1000 ppm (cm3 / m3) ve 1800 mg / m3'dür.
- Normal koşullarda solunum sisteminin korunmasına gerek yoktur.
- Sıvı LPG'ye maruz kalma riski bulunan yerlerde ısı izolasyonlu neopren kauçuk veya deri iş eldiveni kullanılmalıdır.
- LPG'ye maruz kalma riski olan yerlerde koruyucu yüz siperi ve gözlük takılmalıdır.
- Sıvı LPG'ye maruz kalma riski bulunan yerlerde ısı izolasyonlu petrol ürünlerine dayanıklı giysiler kullanılmalıdır.
- Ürün kaçaklarının olması beklenen iş yerlerinde havalandırma tedbirleri alınmalıdır.


9. Fiziksel ve Kimyasal Özellikler

	Fiziksel Hali
	GAZ
	Rengi
	RENKSİZ
	Koku
	Kokusuz, Güvenlik amacıyla etil merkap ile kokulandırılmıştır.
	pH
	-
	Bütan İçin Atmosfer Basıncında Kaynama Noktası
	0 0C
	Propan İçin Atmosfer Basıncında Kaynama Noktası
	- 42 0C
	20 0C Sıcaklıkta Buhar Basıncı
	2,5 - 3 bar
	Parlama Noktası
	- 104 0C
	Alev Alma Sıcaklığı
	420 0C
	Patlayıcılık Özellikleri
	Havayla % 1,8 - 9,5
	Oksitlenme Özellikleri
	-
	Sıvı Halde Nispi Yoğunluk
	0,56
	Gaz Halde Nispi Yoğunluk
	2,28
	Su İçinde Çözünürlüğü
	Çözünmez
	Yağ veya Başka Çözücü İçinde Çözünürlüğü
	Bilinmiyor
	Dağılım Katsayısı
	-
	Akışkanlık
	Çok Düşük
	Buharlaşma Hızı / Oranı
	-

10. Kararlılık ve Reaktivite

Kararlılık : Kararlı
- Bütan'ın 435 0C'den itibaren yüksek sıcaklıklarda bozunması kaçınılması gereken bir durumdur.
- Oksitleyiciler kaçınılması gereken materyallerdir.
- Bozunmaya bağlı olarak dışarı karbon monoksit gazı verir.


11. Toksikolojik Bilgiler

- Oksijen yetersizliği, insanlar ve deney hayvanlarında gelişme bozukluklarına yol açmaktadır.
- Registery of Toxic Effects of Chemical Substances (RTECS) ve Sax, Dangerous Properties of Industrial Materials, 7th Ed.'da
kronik etki verisi bulunmamaktadır.


12. Ekolojik Bilgiler

Konuyla ilgili herhangi bir veri bulunmamaktadır.


13. Bertaraf Bilgileri

Doğrudan ve bayiilerimiz vasıtasıyla Akpet Gaz A.S.'ne başvurunuz.


14. Taşımacılık Bilgisi

UN Numarasi UN 1075
Tehlikeli Mallar Sınıfı 2.1
Uygun Sevk İsmi Petrol Gazı, Sıvılaştırılmış (Petroleum Gases, Liquefied)
HAZCHEM Kodu 2WE
İlave Bilgi Türkiye içinde "TS 1445-Sıvılaştırılmış Petrol Gazları Taşıma Kuralları" mecburi standardı
hükümleri uygulanmalıdır.


15. Mevzuat Bilgisi

Kimyasal Formülü Bütan : C4H10
Propan : C3H8

Sınıfı F Boğucu Gazlar
Risk Durumu R13 Çok kolay alevlenebilir sıvılaştırılmış gaz.
Güvenlik Önlemleri S9 Kabi çok iyi havalandırılan ortamda muhafaza edin.
S16 Tutuşturucu kaynaklardan uzak tutun, sigara içmeyin.
S33 Statik elektrik boşalımlarına karşı önlem alın.

Türkiye'de Yürürlükte Olan ve Hükümlerine Uyulması Zorunlu Standartlar :
- TS 1445 - Sıvılaştırılmış Petrol Gazları Taşıma Kuralları
- TS 1446 - Sıvılaştırılmış Petrol Gazları Depolama Kuralları
- TS 1449 - Sıvılaştırılmış Petrol Gazları Doldurma ve Boşaltma Kuralları
- TS 2179 - Sıvılaştırılmış Petrol Gazları Kullanma Kuralları


16. Diğer Bilgiler

- İyi havalandırılan yerlerde kullanılması gerekir.
- Dar hacimlerde LPG tüpü ve LPG kullanan cihazlar kesinlikle bulundurulmamalıdır.
- LPG kullanan cihazlar ulusal ve uluslararası standartlara uygun olmalı, cihaz üreticisinin güvenlikle ilgili tavsiyelerine
uyulmalıdır.
- LPG tesisatı, LPG hortumları, regülatörler gibi ekipman düzenli olarak kontrol edilmeli, üreticinin tavsiyesine göre gerekli
tedbirler alınmalı ve yenilenmelidir.




* Tüm olanaklarımız dahilinde doğru bilgiler verilmeye çalışılmıştır.
* Ürünle ilgili bilinen tüm tehlike ve bilgiler kullanıcıya sunulmuştur. Bununla birlikte ürünün henüz kesfedilmemiş
özellik ve tehlikeleri olması mümkündür.
* Kullanım yeri ve kullanım şartlarına bağlı olarak kontrolümüz dışında doğabilecek sonuçlardan şirketimiz sorumlu
değildir.

                                                                                                                                                                                       Akpet Gaz A.Ş.