Lukoil

GÜVENLİK BİLGİ FORMU
(MSDS)

( Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliği'nin değişik 22. maddesine dayanılarak 11.03.2002 tarihinde yayımlanan "Güvenlik Bilgi Formlarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Tebliği"ne göre hazırlanmıştır.)

Madde / Müstahzar Adı		Hazırlama Tarihi	:	01.04.2006
Sıkıştırılmış Doğalgaz (CNG)		Yeni Düzenleme Tarihi	:	-
		Kaçıncı Düzenleme Olduğu	:	1
Form No :	3	Sayfa No	:	01.May

1. Madde / Müstahzar ve Şirket / İş Sahibinin Tanıtımı

     1.1 Sıkıştırılmış Doğalgaz (CNG), doğalgazın yüksek basınca dayanıklı özel imalat tüplerde 200 bar basınçta sıkıştırılmış halidir.
Tekli ya da 12'li tüpler yani manifold halinde tüketiciye sunulur. LPG tüpünün bağlantı şeklinden hiçbir farkı yoktur.
           CNG, orta ve düşük ölçekli miktarlarda kesintisiz enerji ihtiyacı olan fabrika, imalathane, otel, site gibi mekanlarda rahatlıkla
kullanılabilen, en düşük maliyet ile maksimum verim sağlayan ve çevreci özellikleriyle öne çıkan son derece avantajlı bir üründür.
CNG, tüketicilere kasalı ve vinçli özel imalat kamyonlarla yerinde bağlantı yapılarak sunulmaktadır.


    1.2 Kağıt sanayi, cam sanayi, otomotiv sanayi, seramik sanayi, kimya sanayi, metal sanayi, gıda sanayi, tekstil ve deri sanayi,
tarım, hayvancılık, fabrikalarda; fırınlarda pişirme,ısıtma, enerji üretme gibi işlerde kullanılır.

    1.3                              Akpet Gaz A.Ş.
          Kore Şehitleri Cad. Yüzbaşı Kaya Aldoğan Sok. No:9 Zincirlikuyu-Beşiktaş İSTANBUL
          Tel : (212) 376 66 00             Faks : (212) 376 66 39

    1.4 Acil Durum Telefonu
          Tel : (212) 376 66 00
          Tel : 0800 261 55 55

2. Bileşimi / İçindekiler Hakkında Bilgi

* CNG, %95 ve üzeri metandan oluşur.

Kimyasal Adı (IUPAC name)	CAS no	EEC No	Index no	% İçerik	Sembol	Risk İbareleri	Güvenlik Önlemleri
Metan (CH4)	74-82-8	200-812-7	601-001-00-4	>95	F +	R 13	S 9-16-33

3. Tehlikelerin Tanımı

- Yüksek konsantrasyonda uzun süre solunması halinde sağlığa zararlıdır. Oksijen yetersizliği sonucu baş dönmesi veya bulantıya
neden olabilir.
- Çok kolay alev alabilir.
- Hava ile patlayıcı karışım oluşturabilir.
- Kapalı hacimlerde uzun süre solunması boğulmalara neden olabilir.


4. İlk Yardım Tedbirleri

- Yüksek oranda solunması durumunda kişiyi en kısa sürede temiz havaya çıkarınız. Kişinin bilinci yerinde değilse suni teneffüs
yapıp en yakın sağlık kuruluşuna başvurunuz.
- Göze temas halinde yaralıyı kaçak mahalinden uzaklaştırınız. Gözler su ile yıkanmalıdır.
- Cilde temas halinde, bölge sabun ve su ile yıkanmalıdır.
- İhtiyaca uygun acil yardım gereçleri hazırda bulundurulmalıdır. Kişisel nefes alma gereçleri, acil telefonlar, yangın söndürme
tüpleri vb.


5. Yangınla Mücadele Tedbirleri

- Yangınla mücadelede, yangına müdahale edenlerin ve aktif olan kişilerin dışındaki personel ortamdan uzaklaştırılmalıdır.
- Yangın mahali izole edilmelidir.
- Mümkün ise yangına neden olan gaz kaçağı giderilmeli, gaz akışı kesilmelidir. Gaz kesildiği takdirde yangın sönecektir.
- Kaçak ihtimali bulunan ortamlardan tutuşturma kaynakları uzaklaştırılmalıdır.
- Herhangi bir kaçağı önlemek veya müdahale etmek için kişisel koruyucu malzeme kullanılmalıdır.
- Gerektiğinde kişisel solunum cihazları kullanılarak müdahale edilmelidir.
- Yangında kimyasal tip söndürücüler, karbondioksit ve su kullanılabilir. Yangında elektrik teçhizatı sözkonusu ise su kullanılmamalı,
kuru kimyevi maddeler, karbondioksit, veya buharlaşan sıvı yangın söndürücüler kullanılmalı, ana şalter derhal kapatılmalıdır.


6. Kaza Sonucu Yayılmaya Karşı Tedbirler

- Kullanılan CNG tüpleri açık havada veya iyi havalandırılan alanlarda tutulmalıdır.
- Hat üzerinde veya manifolt üzerindeki kaçak şüphelerinde köpük-su solüsyonu kullanılmalıdır. Kabarcıklar muhtemel kaçakları
gösterir. Ayrıca metan kaçak dedektörü de kullanılabilir.
- Gaz kaçıran manifoltlar dikkatlice açık sahaya çıkarılmalıdır.
- Muhtemel tutuşturma kaynakları derhal ortamdan uzaklaştırılmalıdır.
- Alev sızdırmaz cihazlar dışındaki tüm elektrikli cihazların kıvılcım kaynağı olabileceği unutulmamalıdır.
- Manifolt üzerine hizmet dışı olduğunu gösterir yazı asılmalıdır.


7. Kullanım ve Depolama

- Sağlam eldivenler giyilmelidir.
- Bütün doğalgaz (metan) hatları ile ekipman topraklanmalıdır.
- Alev sızdırmaz cihazlar dışında elektrikli alet kullanılmamalıdır.
- Regülatörsüz kullanılmamalıdır. Tüp basıncını arttırmak için elektrikli ısıtıcı veya eçık alev kullanılmamalıdır. Tüp yüzey sıcaklıkları
45 0C'nin üzerine çıkmamalıdır.
- Manifolt çıkış valfleri yağ ve su gibi kirleticilerden uzak ve temiz tutulmalıdır.
- Manifolt valfleri, regülatör ve emniyet ventillerine hasar verebilecek anormal mekanik şoklar uygulanmamalıdır.
- Manifolt valfleri ve emniyet ventilleri onarılmaya veya üzerinde değişiklik yapılmaya çalışılmamalıdır.
- Hasarlı manifoltlar derhal AKPET GAZ'a bildirilmelidir.
- Gaz kullanımı gerekli değilse valfler kapalı tutulmalıdır.
- Manifoltlar çok iyi havalandırılan alanlarda bulundurulmalıdır.
- Depolama için yangın riskinden uzak yerler seçilmelidir.
- Depolama sahaları uygun tehlike uyarıcı işaretler ile işaretlenmelidir.
- Depolama sahalarına yalnızca yetkili personel girebilir.
- Manifoltların koruyucu kapakları üzerlerinde olmalıdır.
- Manifolt kapakları uygun şekilde takılmalıdır.
- Manifoltların devrilmemesi için önlem alınmalıdır.


8. Maruz Kalma Kontrolleri / Kişisel Korunma

- İş eldiveni, koruyucu ekipman, koruyucu yüz maskesi kullanılmalıdır.
- Metan ya da CNG zehirli değildir. Ancak atmosfer havasındaki oksijeni yaşamı durduracak seviyeye düşürerek basit bir boğucu
gaz gibi rol oynar. Çabuk yorulma, baş ağrısı, baş dönmesi, hızlı ve güçlükle teneffüs, mide bulantısı, kusma, bilinç kaybı boğulma
belirtileridir. Oksijensiz ortamda kalınması devam ettiği takdirde yukarıdaki belirtilerin akabinde ölüm olayı gerçekleşir.
- Personelde boğulma belirtileri gözlendiği zaman, en kısa zamanda ortamdan uzaklaştırılarak çok iyi havalandırılmış bölgeye veya
direk atmosfere açık alana çıkarılmalıdır. Solunum durmuş ise suni teneffüs yapılmalıdır. Gerekiyorsa kişisel solunum cihazı ile
oksijen verilmelidir. Kendinden habersiz veya bilincini kaybetmiş ise acilen tıbbi yardım uygulanmak üzere hastaneye
götürülmelidir.


9. Fiziksel ve Kimyasal Özellikler

		Fiziksel Hali
		Sıvı
		Rengi
		Renksiz
		Koku
		Kokusuz, güvenlik amacıyla kokulandırılmıştır.
		pH
		-
		Metan için Atmosfer Basınçta Kaynama Noktası
		-161,6 0C
		Donma Noktası
		-182,5 0C
		Kritik Basınç
		45,95 Bar
		Patlayıcılık Özellikleri
		Havayla %5 - %15
		Su İçinde Çözünürlük
		Çözünmez

10. Kararlılık ve Reaktivite

Kararlılık : Kararlı

- Sabit bir gazdır.
- Tehlikeli polimerizasyon oluşturmaz.
- Oksitleyici maddeler ve asitlerle temas etmemelidir.


11. Toksikolojik Bilgiler

- Metan dolayısıyla CNG zehirsiz bir gazdır.
- Havada ,9 oksijen bulunur, bu oran %18'in altına düştüğünde potansiyel boğucudur.

12. Ekolojik Bilgiler

Konuyla ilgili herhangi bir veri bulunmamaktadır.


13. Bertaraf Bilgileri

Doğrudan Akpet Gaz A.Ş.'ne başvurunuz.


14. Taşımacılık Bilgisi

UN Numarası			UN 1971
Tehlikeli Mallar Sınıfı			2.1
Uygun Sevk İsmi			Sıkıştırılmış Doğal Gaz (CNG - Compressed Natural Gas)
HAZCHEM Kodu			2SE
İlave Bilgi			Sıkıştırılmış Doğal Gaz (CNG), gaz fazında 345 barda test edilen dikişsiz çelik tüpler içerisinde
			200 bar basınçta sıkıştırılmış olarak kullanılır ve taşınır.

15. Mevzuat Bilgisi

Kimyasal Formülü			Metan CH4
Sınıfı			F Boğucu Gazlar
Risk Durumu			R13 Çok kolay alevlenebilir sıvılaştırılmış gaz
Güvenlik Önlemleri			S9 Tankı çok iyi havalandırılan ortamda muhafaza ediniz.
			S16 Tutuşturucu kaynaklardan uzak tutun, sigara içmeyin.
			S33 Statik elektrik boşalımlarına karşı önlem alın.

Türkiye'de yürürlükte olan ve hükümlerine uyulması zorunlu standartlar :

? TS ISO 15501-1:2 - Sıkıştırılmış Doğalgaz (CNG) Yakıt Sistemleri - Bölüm 1-2
? TS ISO 15500 - 1:19 Sıkıştırılmış Doğalgaz (CNG) Yakıt Sistemi Bileşenleri - Bölüm 1-19
? TS 12873 Yetkili Servisler - Pompalar (Atık ve Temiz Su, Yağ, Akaryakıt, LPG, CNG) - için Kurallar
? TS 12664-2 İş yerleri - Karayolu Taşıtları Yakma Sistemlerinin, Sıkıştırılmış Doğalgaz (CNG) Kullanımı İçin Dönüşümünü
         Yapan Yerler - Genel Kurallar
? TS ISO 14469-1 Karayolu Taşıtları - Sıkıştırılmış Doğalgaz (CNG) doldurma bağlantısı - Bölüm 1:20 Mpa (200 bar) bağlantı
? ECE R 115:2006 Motorlu Taşıtlar I. Tahrik Sistemlerinde LPG (sıvılaştırılmış petrol gazı) kullanılması amacıyla motorlu taşıtlara
monte edilecek sonradan takılan özel LPG sistemlerinin II. Tahrik sistemlerinde CNG (sıkıştırılmış doğalgaz) kullanılması amacıyla
motorlu taşıtlara monte edilecek sonradan takılan özel CNG sistemlerinin onayı ile ilgili hükümler.
? TSE ECE R 110:2002 Motorlu taşıtlar - Tahrik sisteminde sıkıştırılmış doğalgaz (CNG) kullanan motorlu taşıtların özel
aksamlarının, tahrik sisteminde sıkıştırılmış doğalgaz kullanımı için tip onaylı özel aksamların montajı konusunda taşıtların onayı ile
ilgili hükümler


16. Diğer Bilgiler

- CNG ile çalışan herkes, konu hakkında bilgi sahibi ve tecrübeli kişiler tarafından etkin bir eğitimden geçirilmeli ve gözetilmelidir.


* Tüm olanaklarımız dahilinde doğru bilgiler verilmeye çalışılmıştır.
* Ürünle ilgili bilinen tüm tehlike ve bilgiler kullanıcıya sunulmuştur. Bununla birlikte ürünün henüz keşfedilmemiş
özellik ve tehlikeleri olması mümkündür.
* Kullanım yeri ve kullanım şartlarına bağlı olarak kontrolümüz dışında doğabilecek sonuçlardan şirketimiz sorumlu
değildir.

                                                                                                                                                                                       Akpet Gaz A.Ş.